Foto' onderaan tekst !!!
Idem :Lijst van musea, waar zijn werken te vinden zijn
De parel aan de Schoonjanskroon is zeker ANTOON SCHOONJANS. HOFSCHILDER aan verscheidene hoven, zoals het KEIZERLIJK HOF te Wenen en het KONINKLIJKHOF te Berlijn
De geboortedatum van Anthoon Schoonjans (ook vermeld als Parrhasius, Anton Schoonjans, Antoni Schoonjans enz...) is niet juist gekend. De verschillende bronnen geven als geboortedata 1650, 1653 en 1655. Zelfs van zijn geboorteplaats is men niet zeker. Maar onze voorzitter, die reeds enorm veel onderzoek heeft verricht, en mijzelf hebben een heel sterk vermoeden dat hij afkomstig was uit Ninove Iedereen is er wel overeens dat hij in 1668 leerling was bij Erasmus Quillinus. Deze laatste is één van de meest bekende leerlingen van Rubens.
Men weet dat hij op 6 januari 1675 in Rome was, waar hij als schildernaam "parrhasius" gebruikte. Hij maakte er kennis met de Italiaanse barok en verbleef er waarschijnlijk tijdens een lange periode.
Een volgend spoor van hem vinden wij in 1693. Hij schildert dan een altaardoek in de kapel van kasteel Weikersdorf bij Wenen. In 1695 werd hij hofschilder van Keizer Leopold I. Van Oostenrijk.Een jaar eerder zou hem van het Deense hof in Kopenhagen een aanvraag om een portret toegestuurd zijn. In de St. Stephandom te Wenen schilderde hij het altaarstuk in 1700. Naar Berlijn ging hij in 1702.In een brief aan de Hannoverse gezant in Den Haag schrijft koningin Sophie Charlotte van Pruissen:
"J'en rejouis Madame l'électrice (Keurvorstin Sophie van Hannover, haar moeder) qui est ici depuis quelques jours dans la meilleure santé du monde. Elle prend plaisir à voir mes commédiens dont vous connaissez la capacitéet va aussi à une petite pastorale qui à mon gré est tres jolie, car Bononcini qui est au rois de Romains l'a composée et a une femme de Vienne avec lui,mariée à un peintre, qui y chant, qui a la plus belle voix que j'ai entendue depuis longtemps".
Bononcini was een Italiaanse componist, de schilder Anthoon Schoonjans en zijn vrouw Regina.
De oorzaak van hun vertrek uit Wenen is niet met zekerheid gekend. Maar in een latere brief schrijft Sophie Charlotte"...par une jalousie il a quitté Vienne, dont le roi des Romains est fort en colère". Regina was met Bononcini naar Wenen gekomen en Anthoon wou niet dat Regina zonder hem en met de componist naar Berlijn zou reizen.
Tijdens zijn verblijf in Berlijn had hij koningin Sophie Charlotte beloofd de zoldering, kamers en galerijen van het kasteel Lützenburg,toenmalige naam van Charlotteburg, te schilderen. In mei 1703 is hij in Den Haag. Hier verblijft hij bij een goudsmid genaamd Spyk. In ruil voor kost en inwoon van hemzelf, zijn vrouw en zijn knecht zou hij de gastheer het ambacht van kunstschilder leren. Hier komt niets van terecht. De auteur Gool beschrijft deze periode van Schoonjans en noteert met duidelijk verachting "het niet zeer sympathieke karakter van de schilder" Ook Sophie Charlotte vraagt via diverse tussenpersonen om deze "bizarre" man aan te manen om naar Berlijn terug te keren. Sophie Charlotte sterft op 1 februari 1705 en Anthoon vond dat zijn belofte hierdoor vervallen was. In 1704 zou hij ook nog naar Engeland gereisd zijn waar hij in The little Montague house het trappenhuis schilderde en er ook een portret maakte van een zekere dokter Peeters.
Na Den Haag, en misschien nog een verblijf in Berlijn, vinden wij zijn spoor terug aan het hof van Johann Wilhelm, keurvorst von der Paltz. Hij schilderde het portret van de vorst en zijn echtgenote. In deze periode maakte hij veel tekeningen, waarvan vele zich nog in het Stedelijk musseum van Dusseldorf bevinden. Na de dood van deze vorst in 1716 gaat hij terug naar Wenen. Hij sterft er in 1726.
Zijn oeuvre in kasteel Charlotteburg in Berlijn
Helmut Borsch Supan , vermaard kunsthistoricus, vermeld als mooiste werk van Anthoon "David met den slinger". Dit werk beeldt kroonprins Frederik Willem, de latere soldatenkoning, uit als David. Hij roemt het werk als het merkwaardigst barokschilderij in kasteel Charlotteburg. Een andere kunstliefhebber Mathias Oesterich bewonderde zijn "noblesse" en "grandeur dans l'attitude";
Tijdens de tweede wereldoorlog werd Berlijn hevig gebombardeerd. Vele kunstwerken werden vernietigd, beschadigd of verdwenen. Bij de restoratie heeft men met behulp van oude inventarissen veel kunnen terugvinden. Er hangen minstens 15 werken van Anthoon in het kasteel. In het kader van dit artikel is het niet mogelijk deze allen te bespreken.
Voor 1850 dacht men dat het portret van Aartsbisschop Neofilo Vidola, Metropoliet van Philipopeli(Aartsbisschop Bulgaars Orthodoxe kerk) van de hand was van Anthoni Van Dijck, maar het is wel degelijk van Anthoon Schoonjans. Als die vergelijking ons nog niet fier kan maken... Onze kunstenaar portretteert naast dit beeld ook nog minstens acht Turkse en Russische gezanten.Maar niet alleen hoge gezanten schilder hij onder andere ook "een Italiaanse zanger in nachtkledij in de slaapkamer", een Griekse jood", "Caritas Romana", "De terugkeer van de verloren zoon",. Sommige werken werden vroeger aan andere kunstenaars toegeschreven.
De werken van Antoon Schoonjans zijn over heel Europa te vinden, maar voornamelijk in Oost- en Midden Europa. Ik vond vermelding van zijn werken in Duitsland, Kaliningrad (Köningsbergen), Tsjechië - Olomouc, Roemenië Sibiu en Boekarest. Oostenrijk en andere. De schilderijen zijn in de loop der tijd over heel Europa, misschien ook verder, verspreid.
Dat wij in de literatuur over kunstenaars in de Nederlanden , weinig of niets vinden over onze dierbare "bizarre" artiest, is naar mijn bescheiden mening het gevolg van een visie op onze geschiedenis waarin onze betrekkingen met Oost- en Midden-Europa schromelijk verwaarloosd worden. Misschien zijn beide wereldoorlogen hier debet aan.
LIJST VAN MUSEA WAAR ZIJN WERKEN TE BEZICHTIGEN ZIJN:
Ø Augsburg (D), Staatsgal. (Bayer. Staatsgemaldesinlg.).
Ø Berlin (D), Schloss Charlottenhurg.
Ø Bmo (CS), Ch. of St. Thomas.
Ø Bucharest(RO), Nat. Mus.
Ø Budapest (H), Széprnüvészeti Muz.
Ø Copenhagen (DK), Rosenborg Slot.
Ø Düsseldorf (D), Kunstmus.
Ø Florence (I), Uffizi.
Ø Frederiksborg(DK), Royal Castle.
Ø Craz(A), Steiermtirkisches Landesinus. Joanneum.
Ø Hraclisch (RO), Convent.
Ø Jessenitz(D), Ch.
Ø Kromeriz (CS), Parish Ch.
Ø London (GB), Chiswlck House.
Ø Mannheim (D), Städtisches Reiss-Mus.
Ø Munich (D), Aite Pin. (Bayer. Staatsgernaldesmlg.).
Ø Nuremherg(D), Germ. Nationalmus.
Ø Ottnang(A), Parish Ch.
Ø Roznau (CS), Cli.
Ø Schleissheim (D), Staatsgal. (Bayer. Staatsgemaldesmlg.).
Ø Sibiu (Rb), Muz. Brukenthal.
Ø Spires (D), Hist. Mus. der Pfalz.
Ø Vienna (A), Cath. of St. Stephan, Ch. of Pieters und Mariahilfer, Kunsthist. Mu.s.
Ø Weikedorf(A), Chapel of the Castle.
Ø Wiener Neustadt(A), Ch. of the Convent of HI. Dreifaltigkeit.
WEET U MEER OVER DEZE SCHILDER ?
ZOU U GRAAG MEEHELPEN OM MEER OVER DEZE IN BELGIE VERGETEN HOFSCHILDER TE WETEN TE KOMEN ?
AARZEL DAN NIET OM MET ONS CONTACT OP TE NEMEN !!! |
